अतिबला / पेटारी / मुद्रिका वनस्पती विषयी आयुर्वेदिक माहिती
• मराठी नाव : पेटारी, मुद्रिका, करडी. अतिबला
• हिंदी नाव : कंगनी, अतिबला,
• संस्कृत नाव : अतिबला, कंकतीका.
• इंग्रजी नाव : Indian Mallow / country Mallow
• शास्त्रीय नाव : Abutilon indicium
• वनस्पती परिचय :
ही एक झुडूप प्रकारात मोडणारी वनस्पती आहे. साधारण एक ते दोन मीटर उंच वाढते. भारतात सर्वत्र रानात आढळते.
• खोड :
हिरवट मऊ केसाळ असते. जून झाल्यावर कडक दिसते.
• पाने :
पसरट हृदयाच्या आकाराची असतात. मऊ व केसाळ असतात.
• फुले :
पिवळ्या रंगाची मध्यम आकाराची दले असणारी असतात. वर्षभर किंवा विशेषत पावसाळ्यात येतात.
• फळे :
हिरव्या रंगाची फळे जाड दातेरी असतात व फुगीर याच्या आतील बाजूस बिया असतात. दिसायला एखाद्या चक्रासारखी दिसतात. पिकल्यावर तपकिरी दिसतात.
• मूळ :
लांब व मजबूत असतात. यांचा औषधात जास्त उपयोग होतो.
• गुण :
चवीला तिखट, कडू , पचण्यास सुलभ स्निग्ध गुण असलेली वात,पित्त नाशक आहे.
• अतिबला / पेटारी / मुद्रिका वनस्पतीचे औषधी उपयोग :
• कोरडा खोकला असेल. किंवा उलटीतून रक्त पडत असेल. तर फुलांचे चूर्ण एक ते दोन ग्रॅम तूपासोबत सेवन करावे. फायदा होईल.
• मूळव्याध असेल तर या वनस्पतीच्या मुळांचे चूर्ण मधासोबत खावे. किंवा मुळांचा काढा करून २० ते ३० मिली प्यावे. लाभकारी असते.
• साधा खोकला असेल, किंवा वारंवार खोकला येत असेल तर या वनस्पतीच्या बियांचे चूर्ण व अडुळसा पानांचं एकत्रित काढा दहा ते वीस मिली घेणे लाभकारी असते.
• कोणताही मुत्र विकार असेल. लघवी साफ न होणे, जळजळ, व अन्य विकार यावर या झाडाच्या मुळांचा काढा १०ते २० मिली घेतल्यास फायदा होतो. किंवा कुटून त्या एक ग्लास पाण्यात टाका रात्रभर भिजत ठेवा. सकाळी काढा करून १०ते २० मिली प्या.
• कावीळ झाल्यास मुळांचे चूर्ण एक ते दोन ग्रॅम मधासोबत घ्या. किंवा मुळांचा काढा वीस ते तीस मिली घ्या. कावीळ बरी होते.
• स्त्रीयांना मासिक पाळीत रक्त जास्त जात असेल. तर मुळांचे चूर्ण एक ते दोन ग्रॅम मधासोबत घ्या. आराम मिळेल.
• पुरुष वीर्य तक्रारी येत असल्यास मुळांचा काढा किंवा मुळांचे चूर्ण किंवा पानांचा रस घेत राहिल्यास वीर्याशी संबंधित समस्या दूर होते.
• अतिबलाची मुळे व बिया बलवर्धक व शक्ती वर्धक आहेत. ज्या शरीर मजबूत करतात.
• सर्दी, ताप, खोकला कमी करतात. वेदना शामक आहेत. त्वचा विकारावर देखील प्रभावी औषधी आहे.
👉 https://amzn.to/4c8jgpc
• टीप :
वरील प्रमाणे अतिबला / पेटारी / मुद्रिका या वनस्पतीचे औषधी महत्व आहे. दिलेल्या मात्रेत घेतल्यास लाभकारी असते. पण औषधी नीट पारखून घ्यावी. आयुर्वेदिक डॉक्टरांच्या सल्ल्याने घेणे लाभकारी असते.
• अशी आहे अतिबला / पेटारी / मुद्रिका वनस्पती विषयी आयुर्वेदिक माहिती Atibala / petari / mudrika vanaspti vishyi ayurvedic aushadhi mahiti
